PHẦN 1: LƯƠNG CỐ ĐỊNH TÂM KHÓ TỊNH - Loạt bài TRẢ LƯƠNG CỐ ĐỊNH HAY LƯƠNG THEO SẢN PHẨM

PHẦN 1: LƯƠNG CỐ ĐỊNH, TÂM KHÓ TỊNH - Loạt bài TRẢ LƯƠNG CỐ ĐỊNH HAY LƯƠNG THEO SẢN PHẨM

PHẦN 1: LƯƠNG CỐ ĐỊNH, TÂM KHÓ TỊNH - Loạt bài TRẢ LƯƠNG CỐ ĐỊNH HAY LƯƠNG THEO SẢN PHẨM

Cách đây vài năm, Tuna từng nhận lời đến tư vấn cho một doanh nghiệp sản xuất nhỏ. Nhà máy nằm trong một khu công nghiệp không quá lớn, khoảng hơn trăm công nhân, chuyên gia công thực phẩm đóng gói.

Ngay khi bước vào xưởng, tôi thấy mọi thứ rất… trật tự. Máy móc chạy đều. Công nhân ngồi làm việc ngay ngắn. Không có tiếng hối thúc, cũng không có sự vội vã. Nhưng sau vài phút quan sát, tôi lại thấy có gì đó không đúng. Nhịp độ làm việc của mọi người gần như giống nhau. Không ai làm chậm hẳn, nhưng cũng chẳng ai làm nhanh hơn. Tất cả giống như đang giữ một tốc độ vừa đủ để công việc trôi qua.

Trong giờ nghỉ, tôi ngồi nói chuyện với giám đốc nhà máy, tôi hỏi “Tình hình sản xuất dạo này thế nào anh?”. Anh giám đốc nhà máy thở nhẹ. “Không tệ, nhưng cũng không tăng được năng suất. Mấy năm nay gần như vậy.”

Tôi hỏi thêm:“Công ty đang trả lương công nhân theo cách nào?”

Anh trả lời rất tự nhiên: “Lương cố định. Ai cũng gần giống nhau, khoảng bảy triệu một tháng. Làm đủ ngày công là được.”

Tôi gật đầu. Đây là cách trả lương mà tôi gặp rất nhiều ở các doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ vì nó ổn định, dễ quản lý, không phải tính toán phức tạp.

Nhưng tôi hỏi tiếp một câu khác:“Trong xưởng này, chắc chắn có người làm nhanh hơn người khác. Vậy lương của họ có khác nhau không?”

Anh cười: “Không. Làm sao đo được hết. Với lại nếu khác nhau thì công nhân lại so bì.”

Quan sát thêm một lúc, tôi thấy một điều quen thuộc ở nhiều nhà máy. Một số công nhân hoàn toàn có thể làm nhanh hơn, nhưng họ thường giữ tốc độ vừa phải. Một công nhân có thể hoàn thành một khay sản phẩm trong tám phút. Nhưng anh ấy thường kéo dài thành mười phút.

Không phải vì họ lười, mà vì họ hiểu rằng làm nhiều hơn cũng không thay đổi điều gì. Chỉ đơn giản là… không có lý do gì để làm nhanh.

Làm nhiều hơn cũng không được trả thêm. Làm tốt hơn cũng không khác biệt gì. Cuối tháng, tất cả vẫn nhận cùng một mức lương. Sau một thời gian, những người làm nhanh sẽ tự điều chỉnh tốc độ của mình xuống vì họ dần hiểu ra cố gắng thêm cũng không thay đổi kết quả. Dần dần, cả xưởng hình thành một “nhịp độ chung”.

Đây vẫn còn là một doanh nghiệp may mắn vì chưa xảy ra những hiện tượng:

- Bê trễ, xao nhãng, nói chuyện và làm việc riêng trong giờ.

- Khi hàng nhiều thì tốc độ lại giảm để được tăng ca lấy thêm chi phí

- Hoặc không chịu tăng ca vào những tháng cao điểm, hoặc phải tăng lương

Và nhiều hệ lụy khác từ việc trả lương cố định

Tôi từng gặp hiện tượng này ở rất nhiều nhà máy. Và mỗi lần nhìn thấy, tôi lại nhớ đến một câu mà tôi hay nói với các chủ doanh nghiệp:

“Lương cố định thì chi phí ổn định, nhưng động lực cũng… ổn định theo nhưng khó thỏa mãn được khao khát phát triển.”

Trước khi rời nhà máy hôm đó, tôi hỏi giám đốc một câu:

“Nếu ngày mai năng suất của xưởng tăng thêm 30%, anh có sẵn sàng trả lương cao hơn cho công nhân không?”

Anh trả lời ngay: “Nếu tăng thật thì tôi sẵn sàng.”

Tôi mỉm cười. “Vậy có lẽ ta nên thử một vài thay đổi nhỏ trước.”

Tôi không đề xuất một hệ thống lương phức tạp. Chỉ là vài điều rất đơn giản.

Thứ nhất, treo bảng sản lượng theo tổ mỗi ngày.

Cuối ca, mỗi tổ ghi tổng số sản phẩm họ làm được trong ngày. Chỉ riêng việc mọi người nhìn thấy con số của nhau đã tạo ra một thay đổi thú vị. Không ai muốn tổ mình đứng cuối.

Thứ hai, thưởng nhỏ theo mốc sản lượng.

Ví dụ:Nếu tổ đạt vượt 10% sản lượng tiêu chuẩn, mỗi người được thêm 30.000–50.000 đồng trong ngày. Dù không lớn. Nhưng cảm giác “làm nhiều hơn thì được thêm” lại rất rõ ràng.

Thứ ba, công bố sản lượng cá nhân của những người làm tốt.

Không phải để so bì, mà để mọi người thấy một điều: Trong cùng một dây chuyền, vẫn có người làm nhanh hơn. Trong sản xuất, động lực không phải lúc nào cũng cần những hệ thống lớn.

Đôi khi chỉ cần một cơ chế rất đơn giản: Làm tốt hơn → phải có sự khác biệt. Và đó là lý do tôi vẫn hay gọi trạng thái này bằng một câu ngắn gọn:

“Lương cố định, tâm khó tịnh.”

Câu hỏi thực sự không phải là lương cố định đúng hay sai.

Mà là có những hình thức trả lương nào, và áp dụng chúng vào thực tế ra sao để phù hợp với từng doanh nghiệp.

Tuy nhiên đây vẫn chỉ là những giải pháp tạm thời chứ chưa thực sự đã sử dụng và phát huy hết được sức mạnh của lương sản phẩm. Vậy trả lương theo sản phẩm sẽ mang lại những lợi ích gì và làm sao để phát huy hết sức mạnh cũng như để kiểm soát những hạn chế của lương sản phẩm?

Đó sẽ là câu chuyện của phần tiếp theo

Tuna

(Lâm Đặng Quốc Tuấn - Thành viên Ban Đào Tạo của Group Chia Sẻ Kiến Thức Quản Trị Sản Xuất)

#chiasekienthucquantrisanxuat

#chienluocvaquantrisanxuat

#tuvankienbach

Hỗ Trợ Doanh Nghiệp PR/Giới Thiệu Sản Phẩm Trên Group Facebook, Zalo Group, Youtube, Website, Fanpage Facebook, Instagram và TikTok.

1. Group Facebook tại đây

2. Fanpage Facebook tại đây

3. Group Facebook KẾT NỐI & EVENT tại đây

4. Zalo Group tại đây

5. Zalo Group DEAL tại đây

6. Website tại đây

7. Youtube tại đây

8. Instagram tại đây

9. TikTok tại đây

10. Twitter Kiến Thức Quản Trị Sản Xuất tại đây

   Mọi chi tiết hoặc cần được hỗ trợ vui lòng Mr Kiên - Zalo 0938711241 - Ban Thư Ký.

Tham gia Group Kiến thức Quản trị sản xuất để nhận được những tin tức mới nhất và có đồng đội luôn đồng hành, hỗ trợ!